Εβδομαδιαία Ενημέρωση ΔΣ ΕΕΛΛΑΚ — Πέμπτη 2 Ιουλίου 2026, από το claude.ai με το Fable…😀 Α. Γεωπολιτική κλίμακα *1. UN Open Source Week 2026: η ανοιχτότητα ως προϋπόθεση κρατικής επιβίωσης στην εποχή της ΤΝ.* Η καταληκτική συνεδρία της δεύτερης ημέρας του UN Open Source Week 2026 στη Νέα Υόρκη, με θέμα «Ανοιχτό Λογισμικό και ΤΝ», ανέδειξε ότι η ανοιχτότητα αποτελεί στρατηγική αναγκαιότητα για τα κράτη στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, με χαρακτηριστικές τοποθετήσεις από Εσθονία και Ισπανία που την πλαισίωσαν ως δημόσια πολιτική (κάλυψη στο opensource.ellak.gr, 23.6.2026, από τον Γενικό Διευθυντή). Στο ίδιο πλαίσιο παρουσιάστηκε η έκθεση «State of Public Code 2026», η οποία τεκμηριώνει ότι το ανοιχτό λογισμικό αποτελεί πλέον κρίσιμη υποδομή του δημοσίου και όχι «εναλλακτική επιλογή» (σχετικό άρθρο στο opensource.ellak.gr, 1.7.2026). *2. G7: κοινή γλώσσα για την «ανοιχτότητα» στην ΤΝ.* Στις 29 Μαΐου 2026 στο Παρίσι, οι υπουργοί Ψηφιακής Πολιτικής της G7 ενέκριναν «Όραμα για τις ευκαιρίες ανοιχτότητας στην ΤΝ και κοινή ορολογία», προϊόν τρίμηνης συνεργασίας με το Open Source Initiative. Πρόκειται για το πρώτο διακυβερνητικό κείμενο τέτοιας εμβέλειας που τυποποιεί την ορολογία της ανοιχτής ΤΝ — χρήσιμο σημείο αναφοράς και για την ελληνική νομοπαρασκευαστική συζήτηση. *3. Προειδοποίηση OpenSSF για την ετοιμότητα του οικοσυστήματος έναντι του CRA.* Το OpenSSF δημοσίευσε αποτίμηση της συμμόρφωσης με τον Cyber Resilience Act, χαρακτηρίζοντάς την «επείγον κάλεσμα αφύπνισης για το οικοσύστημα ανοιχτού κώδικα». Υπενθυμίζεται ότι οι υποχρεώσεις αναφοράς ευπαθειών/περιστατικών του άρθρου 14 CRA ενεργοποιούνται στις 11 Σεπτεμβρίου 2026 — 10 εβδομάδες από σήμερα. ------------------------------ Β. Ευρωπαϊκή κλίμακα *1. Οριστικό «πράσινο φως» στο Digital Omnibus για την ΤΝ — κρίσιμες συνέπειες για την ελληνική διαβούλευση.* Στις 29 Ιουνίου το Συμβούλιο έδωσε την τελική έγκριση στο πακέτο απλοποίησης του AI Act, μετά την επικύρωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 16 Ιουνίου· η πράξη θα δημοσιευθεί συντόμως στην Επίσημη Εφημερίδα και θα τεθεί σε ισχύ την τρίτη ημέρα μετά τη δημοσίευση. Τα βασικά σημεία: οι υποχρεώσεις υψηλού κινδύνου για αυτοτελή συστήματα του Παραρτήματος ΙΙΙ μετατίθενται στις 2 Δεκεμβρίου 2027 και για ενσωματωμένα σε ρυθμιζόμενα προϊόντα στις 2 Αυγούστου 2028, ενώ οι υποχρεώσεις διαφάνειας του άρθρου 50 παραμένουν κατά βάση στο αρχικό χρονοδιάγραμμα της 2ας Αυγούστου 2026. Επιπλέον, για γεννητικά συστήματα ΤΝ που έχουν ήδη διατεθεί στην αγορά πριν τις 2.8.2026, οι απαιτήσεις σήμανσης (watermarking) ισχύουν από τις 2 Δεκεμβρίου 2026, και προστίθεται νέα απαγόρευση στο άρθρο 5 για συστήματα παραγωγής μη συναινετικού προσωπικού υλικού («nudifiers») και υλικού σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων. *Στρατηγική ανάγνωση για την υποβολή μας:* η μετάθεση των υποχρεώσεων υψηλού κινδύνου στον Δεκέμβριο 2027 *ενισχύει* το επιχείρημά μας κατά της κατάργησης των άρθρων 3–14 ν. 4961/2022 (άρθρο 25 του σχεδίου): αν οι εθνικές προστασίες καταργηθούν τώρα ενώ η FRIA του AI Act θα εφαρμοστεί μόλις το τέλος 2027, δημιουργείται κενό προστασίας 17+ μηνών για τα συστήματα ΤΝ του δημοσίου. Αξίζει να ενσωματωθεί ρητά στην τελική διατύπωση πριν τη λήξη της διαβούλευσης. *2. Tech Sovereignty Package και EU Open Source Strategy: θεσμικό έρεισμα για τη ΜΑΤ.* Η Επιτροπή παρουσίασε στις 3 Ιουνίου την Ανακοίνωση για την Ευρωπαϊκή Τεχνολογική Κυριαρχία (COM(2026) 503), συνοδευόμενη από την EU Open Source Strategy, μαζί με τα Chips Act 2.0, Cloud and AI Development Act και Στρατηγικό Οδικό Χάρτη για ψηφιοποίηση και ΤΝ στην ενέργεια. Ιδιαίτερα σημαντικό για εμάς: η στρατηγική προβλέπει να καταστούν οι δημόσιες διοικήσεις «χρήστες-άγκυρες» και συνεισφέροντες στο ανοιχτό λογισμικό, μέσω κατευθύνσεων προμηθειών, φιλικών προς το ΕΛ/ΛΑΚ διαγωνιστικών διαδικασιών, ενίσχυσης του Open Source Programme Office και των δικτύων του, καθώς και Open Source Maintenance Instrument για τη βιωσιμότητα κρίσιμων συνιστωσών. Το OpenForum Europe χαιρετίζει το πακέτο ως το σημαντικότερο βήμα της ΕΕ μέχρι σήμερα, επισημαίνοντας ωστόσο ότι ο φάκελος των 2 δισ. ευρώ σε βάθος επταετίας δεν επαρκεί μόνος του για να κλείσει το εκτιμώμενο κενό εξάρτησης των 264 δισ. ευρώ. Η ρητή αναφορά της Επιτροπής σε ενίσχυση OSPO και δικτύων τους αποτελεί το ισχυρότερο έως τώρα ευρωπαϊκό έρεισμα για την προώθηση της ΜΑΤ μέσω υπουργικής απόφασης. *3. Ευρωπαϊκό ανοιχτό frontier μοντέλο και Κώδικας Πρακτικής για τη σήμανση.* Στις 19 Ιουνίου η Επιτροπή ανακοίνωσε την επιλογή της κοινοπραξίας EUROPA ως νικήτριας του Frontier AI Grand Challenge, για την ανάπτυξη ευρωπαϊκού open-source frontier μοντέλου ΤΝ και στις 24 γλώσσες της ΕΕ, ενώ στις 10 Ιουνίου δημοσίευσε τον Κώδικα Πρακτικής για τη σήμανση και επισήμανση περιεχομένου παραγόμενου από ΤΝ. Το γλωσσικό σκέλος (ελληνική γλώσσα σε ανοιχτό frontier μοντέλο) συνδέεται άμεσα με το οικοσύστημα GlossAPI και τις εθνικές γλωσσικές υποδομές. ------------------------------ Γ. Ελληνική κλίμακα *1. ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ: Η διαβούλευση για το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του AI Act κλείνει τη Δευτέρα 6 Ιουλίου, 09:00.* Το σχέδιο νόμου «Μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 – Τροποποίηση του ν. 4961/2022» τέθηκε σε διαβούλευση από τις 21 Ιουνίου και ολοκληρώνεται τη Δευτέρα 6 Ιουλίου 2026 στις 09:00. Το θεσμικό οικοδόμημα που προβλέπεται: η ΑΠΔΠΧ ορίζεται κεντρική αρχή εποπτείας της αγοράς και εθνικό σημείο επαφής, η ΕΕΤΤ αναλαμβάνει ρόλο κοινοποιούσας αρχής, δημιουργείται Κέντρο Συντονισμού και Τεχνογνωσίας ΤΝ, ενώ θεσπίζεται Ρυθμιστικό Δοκιμαστήριο ΤΝ, μηχανισμός καταγγελιών με διοικητικές κυρώσεις και ενιαίο μητρώο συστημάτων ΤΝ του δημόσιου τομέα. Η υποβολή μας (έξι άρθρα: 1, 12, 21, 22, 23, 25, συν παραλλαγή αναβάθμισης άρθρου 7 και σημείωμα για το γερμανικό Sovereign Tech Agency) πρέπει να κατατεθεί έως το πρωί της Δευτέρας — προτείνεται τελικός έλεγχος και ενσωμάτωση του επιχειρήματος «κενού προστασίας» από το Omnibus (βλ. Β1) πριν την οριστικοποίηση. *2. Φωνητικοί βοηθοί ΤΝ στο gov.gr <http://gov.gr> με ElevenLabs — άμεση σύνδεση με το άρθρο 50.* Ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε στο φεστιβάλ «Panathenea 2026» (28 Μαΐου) τη συνεργασία με την ElevenLabs για την ενσωμάτωση φωνητικών AI chatbot στις δημόσιες υπηρεσίες μέσω του Gov.gr. Με το άρθρο 50 §1 να ενεργοποιείται στις 2 Αυγούστου 2026 (ένα μήνα μετά τη λήξη της διαβούλευσης), οι υποχρεώσεις ενημέρωσης του χρήστη, η αλγοριθμική εκτίμηση αντικτύπου και η εγγραφή στο Μητρώο ΤΝ παραμένουν τα σημεία που το εθνικό πλαίσιο οφείλει να αποτυπώνει ρητά — καθώς και το ερώτημα της άδειας χρήσης του υποκείμενου μοντέλου (κλειστό μοντέλο τρίτου παρόχου εκτός ΕΕ, με προφανείς προεκτάσεις ψηφιακής κυριαρχίας). *3. Οργανωτικά: ολοκλήρωση 8ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Ανοιχτών Τεχνολογιών.* Ο 8ος Διαγωνισμός («Ανοιχτές Τεχνολογίες για το Κοινό Καλό») ολοκληρώθηκε με 174 δηλώσεις συμμετοχής, 145 ομάδες στη 2η φάση και 93 ολοκληρωμένα έργα, όλα διαθέσιμα με ελεύθερες άδειες στο openedtech.ellak.gr — αξιοποιήσιμο και επικοινωνιακά ενόψει της επιχειρηματολογίας για capacity-building στην πρόταση ΜΑΤ. ------------------------------ Αναδυόμενα Θέματα Θα συγκεντρώσω πρώτα το απαραίτητο υλικό για όλα τα σκέλη.Ακολουθούν και τα έξι σκέλη. Σημειώνω εκ των προτέρων μία επιφύλαξη ακρίβειας: το τελικό κείμενο του Digital Omnibus *δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα* — το Συμβούλιο έδωσε την τελική έγκριση στις 29 Ιουνίου και η πράξη θα δημοσιευθεί συντόμως — οπότε η αρίθμηση/παραπομπές στη μεταβατική διάταξη θα χρειαστούν τελική επαλήθευση μόλις αναρτηθεί στο EUR-Lex. ------------------------------ 1. Σχέδιο μεταβατικής διάταξης (τροποποίηση άρθρου 25 του σχεδίου νόμου) *Νομική βάση της πρότασης:* Οι υποχρεώσεις υψηλού κινδύνου για αυτοτελή συστήματα του Παραρτήματος ΙΙΙ μετατίθενται στις 2 Δεκεμβρίου 2027 και για συστήματα ενσωματωμένα σε ρυθμιζόμενα προϊόντα του Παραρτήματος Ι στις 2 Αυγούστου 2028, ενώ η FRIA (άρθρο 27 AI Act) ακολουθεί το χρονοδιάγραμμα του υψηλού κινδύνου. Η άμεση κατάργηση των άρθρων 3–14 ν. 4961/2022 θα δημιουργούσε κενό προστασίας τουλάχιστον 17 μηνών. *Προτεινόμενη διατύπωση (προς ενσωμάτωση στο σχόλιο επί του άρθρου 25):* *«Άρθρο 25 — Καταργούμενες και μεταβατικές διατάξεις* 1. Το Κεφάλαιο Β΄ του Μέρους Α΄ του ν. 4961/2022 (Α΄ 146) καταργείται από την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής των υποχρεώσεων που αφορούν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης υψηλού κινδύνου της παρ. 2 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689, όπως η ημερομηνία αυτή καθορίζεται στο άρθρο 113 του ιδίου Κανονισμού, όπως εκάστοτε ισχύει, και πάντως όχι πριν από την 2α Δεκεμβρίου 2027. 2. Έως την κατά την παρ. 1 κατάργηση, τα άρθρα 3 έως 14 του ν. 4961/2022 εξακολουθούν να εφαρμόζονται για τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που αναπτύσσονται ή χρησιμοποιούνται από φορείς του δημόσιου τομέα, εφόσον δεν αντίκεινται σε ήδη εφαρμοστέες διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689. 3. Αλγοριθμικές εκτιμήσεις αντικτύπου που έχουν εκπονηθεί κατ' εφαρμογή του άρθρου 5 του ν. 4961/2022 λαμβάνονται υπόψη κατά την εκπόνηση της εκτίμησης επιπτώσεων στα θεμελιώδη δικαιώματα του άρθρου 27 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689, προς αποφυγή επικαλύψεων και διοικητικού βάρους. 4. Εγγραφές στο Μητρώο του άρθρου 8 του ν. 4961/2022 μεταφέρονται αυτοδικαίως στο ενιαίο μητρώο συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης φορέων του δημόσιου τομέα του παρόντος.» *Τεχνικές σημειώσεις σύνταξης:* (α) Η παρ. 1 συνδυάζει δυναμική παραπομπή («όπως εκάστοτε ισχύει») με σταθερή ημερομηνία ασφαλείας («πάντως όχι πριν από»), ώστε να καλύπτεται και το ενδεχόμενο νέας μετάθεσης· (β) η παρ. 3 απαντά προκαταβολικά στο επιχείρημα του Υπουργείου περί «διπλής επιβάρυνσης» — δεν ζητούμε δύο εκτιμήσεις, αλλά συνέχεια προστασίας με μεταφορά κεκτημένου· (γ) η διατύπωση είναι μη αντιπαραθετική: δεν αμφισβητεί την αρχιτεκτονική του νομοσχεδίου, μόνο τον χρόνο. Επαληθεύστε την παραπομπή στο άρθρο 113 έναντι του τελικού κειμένου του Omnibus όταν δημοσιευθεί — ενδέχεται η νέα ημερομηνία να αποτυπώνεται σε τροποποιημένο άρθρο 111/113 ή σε μηχανισμό επιβεβαίωσης της Επιτροπής, καθώς η αρχική πρόταση συνέδεε την εφαρμογή με την επιβεβαίωση διαθεσιμότητας προτύπων και εργαλείων από την Επιτροπή. ------------------------------ 2. EU Open Source Strategy → τεκμηρίωση ΜΑΤ (σημείωμα προς κ. Δαλάκα) Η στρατηγική (συνοδευτική της COM(2026) 503, 3.6.2026) περιέχει τουλάχιστον τέσσερις δέσμες δράσεων που *προϋποθέτουν εθνικό θεσμικό αντίστοιχο του OSPO* για να λειτουργήσουν στην Ελλάδα: *α) Δημόσιες διοικήσεις ως «χρήστες-άγκυρες».* Η στρατηγική προβλέπει να καταστούν οι δημόσιες διοικήσεις χρήστες-άγκυρες και συνεισφέροντες στο ανοιχτό λογισμικό μέσω καθοδήγησης προμηθειών, φιλικών προς το ανοιχτό λογισμικό διαγωνιστικών διαδικασιών, ενίσχυσης του Open Source Programme Office και των δικτύων του, επαναχρησιμοποιήσιμων δημόσιων ψηφιακών πόρων και ενσωμάτωσης της ανοιχτότητας στις αποφάσεις ψηφιακών επενδύσεων. Η φράση-κλειδί είναι «και των δικτύων του»: το δίκτυο OSPO της Επιτροπής χρειάζεται εθνικούς κόμβους. Χωρίς ΜΑΤ, η Ελλάδα δεν έχει θεσμικό συνομιλητή σε αυτό το δίκτυο. *β) Open Source Maintenance Instrument.* Η στρατηγική προβλέπει τη διασφάλιση μακροπρόθεσμης συντήρησης, ασφάλειας και βιωσιμότητας κρίσιμων συνιστωσών ανοιχτού κώδικα, ιδίως μέσω stewardship, ενωσιακού πλαισίου αξιολόγησης, ανάλυσης εξαρτήσεων και ενός Open Source Maintenance Instrument. Το εργαλείο αυτό είναι το ενωσιακό ανάλογο του γερμανικού Sovereign Tech Agency που ήδη επικαλείται το στρατηγικό μας σημείωμα — η απορρόφηση πόρων από αυτό προϋποθέτει εθνικό φορέα ικανό να χαρτογραφεί τις εξαρτήσεις του ελληνικού δημοσίου και να διοχετεύει χρηματοδότηση. *γ) Ενσωμάτωση openness-by-design σε επενδυτικούς ελέγχους.* Η στρατηγική ζητά την ενσωμάτωση ανοιχτότητας και κυριαρχίας-εκ-σχεδιασμού στους ελέγχους ψηφιακών επενδύσεων και διακυβέρνησης — λειτουργία που στο ελληνικό σύστημα δεν έχει σήμερα κανένας φορέας ως ρητή αρμοδιότητα· αυτή ακριβώς είναι η οριζόντια γνωμοδοτική αρμοδιότητα που προτείνουμε για τη ΜΑΤ. *δ) Δεξιότητες και διεθνής προβολή.* Προβλέπεται βελτίωση δεξιοτήτων για ανοιχτές τεχνολογίες, με υποστήριξη κινητικότητας συνεισφερόντων μέσω προγραμμάτων όπως το Erasmus+ 2027 — φυσικό πεδίο συντονισμού για εθνική δομή με εκπαιδευτικό σκέλος. *Επιχείρημα κατακλείδας προς το Υπουργείο:* Η σύσταση ΜΑΤ με υπουργική απόφαση δεν είναι πλέον «μελλοντική πρωτοβουλία» εθνικής έμπνευσης — είναι η ελάχιστη θεσμική προϋπόθεση για να μη μείνει η Ελλάδα εκτός των χρηματοδοτικών και συντονιστικών μηχανισμών της EU Open Source Strategy, σε συνέχεια των ήδη δεσμευτικών υποχρεώσεων του Κανονισμού 2024/903 (SPOC, διαμοιρασμός λύσεων). Η πρόσφορη στιγμή ενισχύεται και από το ότι η στρατηγική συνοδεύεται από φάκελο 2 δισ. ευρώ σε βάθος επταετίας. ------------------------------ 3. Οδηγός συμμόρφωσης CRA άρθρου 14 (για ελληνικά έργα ΕΛ/ΛΑΚ και μικρές εταιρείες) *Τι ισχύει και από πότε.* Ο CRA τέθηκε σε ισχύ στις 10.12.2024, εφαρμόζεται πλήρως από 11.12.2027, αλλά οι υποχρεώσεις αναφοράς του άρθρου 14 εφαρμόζονται από τις 11 Σεπτεμβρίου 2026. Κρίσιμο: οι υποχρεώσεις αναφοράς καλύπτουν και προϊόντα που έχουν ήδη διατεθεί στην αγορά, όχι μόνο νέες κυκλοφορίες. *Τι αναφέρεται.* Μόνο δύο κατηγορίες συμβάντων: ενεργά εκμεταλλευόμενες ευπάθειες (ευπάθεια του προϊόντος που χρησιμοποιείται σε επίθεση) και σοβαρά περιστατικά που επηρεάζουν την ασφάλεια του προϊόντος — ευπάθεια που εντοπίζεται και διορθώνεται πριν την εκμετάλλευση διαχειρίζεται μέσω της συνήθους διαδικασίας, όχι μέσω αυτού του καναλιού. *Προθεσμίες και δίαυλος.* Έγκαιρη προειδοποίηση εντός 24 ωρών από τη στιγμή που ο φορέας λάβει γνώση· κοινοποίηση εντός 72 ωρών με γενικές πληροφορίες και αρχική εκτίμηση· τελική αναφορά το αργότερο 14 ημέρες μετά τη διαθεσιμότητα διορθωτικού μέτρου για ευπάθειες, ή εντός 1 μηνός για σοβαρά περιστατικά. Οι αναφορές υποβάλλονται μέσω της Single Reporting Platform της ENISA προς τον εθνικό CSIRT-συντονιστή και την ENISA, ενώ σχετικό εγχειρίδιο και οδηγίες παρέχονται από την ENISA εντός Ιουνίου 2026. (Για την Ελλάδα: να επιβεβαιωθεί ο ορισμός του CSIRT-συντονιστή — κατά πάσα πιθανότητα υπό την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας· δεν το έχω επαληθεύσει από επίσημη πηγή.) *Ειδικές πρόνοιες για το οικοσύστημά μας:* - Το ΕΛ/ΛΑΚ που αναπτύσσεται και διανέμεται σε αμιγώς μη εμπορικό πλαίσιο είναι εκτός πεδίου, και η απλή δημόσια διαθεσιμότητα κώδικα (π.χ. αποθετήριο GitHub) δεν συνιστά διάθεση στην αγορά — η εμπορική σχέση είναι που γεννά την ευθύνη· στα μοντέλα διπλής άδειας, η εμπορική έκδοση εμπίπτει σαφώς στο πεδίο. - *Open-source stewards (άρθρο 24):* οι υποχρεώσεις τους είναι ελαφρύτερες — χωρίς σήμανση CE και τυπική αξιολόγηση συμμόρφωσης — αλλά οφείλουν πολιτική κυβερνοασφάλειας για ασφαλή ανάπτυξη, συνεργασία με τις αρχές εποπτείας, αναφορά από 11.9.2026 ενεργά εκμεταλλευόμενων ευπαθειών και σοβαρών περιστατικών, αποτελεσματική αποκατάσταση ευπαθειών και πολιτική εθελοντικής γνωστοποίησης· εξαιρούνται δε από διοικητικά πρόστιμα κατά το άρθρο 64(10). - *Μικρές επιχειρήσεις:* πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις δεν επιτρέπεται να τιμωρούνται με πρόστιμο για μη τήρηση της 24ωρης προθεσμίας — αλλά η υποχρέωση παραμένει. *Πρακτικός κατάλογος ετοιμότητας (10 εβδομάδες):* (1) απόφαση ρόλου — κατασκευαστής, steward ή εκτός πεδίου, με βάση την εμπορικότητα· (2) επικαιροποιημένο SBOM και συνεχής αντιπαραβολή με πηγές γνωστών ευπαθειών, ώστε μια ενεργά εκμεταλλευόμενη ευπάθεια να εντοπίζεται σε ώρες· (3) ορισμός υπεύθυνου υποβολής και αναπληρωτή με κάλυψη εκτός ωραρίου· (4) παρακολούθηση του υλικού πρόσβασης, εγγραφής και δοκιμών της ENISA και προσυμπληρωμένα πρότυπα αναφοράς αντιστοιχισμένα στα πεδία της SRP· (5) άσκηση προσομοίωσης πριν τον Σεπτέμβριο. Προτείνω αυτός ο οδηγός να γίνει άρθρο/webinar της ΕΕΛΛΑΚ — δένει άμεσα και με τη συνεισφορά στο CSC-EDIC (βλ. σκέλος 6). ------------------------------ 4. Χαρτογράφηση κοινοπραξίας EUROPA και σημεία εισόδου *Τι γνωρίζουμε επαληθευμένα:* Η Επιτροπή επέλεξε την EUROPA, ευρωπαϊκή κοινοπραξία με επικεφαλής την ιταλική Domyn, ως νικήτρια του Frontier AI Grand Challenge, για ανοιχτού κώδικα μοντέλο ΤΝ που θα καλύπτει και τις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Η Domyn είναι η πρώην iGenius με έδρα το Μιλάνο, εστιασμένη στη «sovereign AI», και κατά δημοσιεύματα συνεργάζεται με τη γερμανική Fraunhofer-Gesellschaft. Το έργο: μοντέλα τουλάχιστον 400 δισ. παραμέτρων με modular αρχιτεκτονικές τύπου Mixture-of-Experts, υλοποιούμενο μέσω του έργου AI-BOOST, με πρόσβαση έως 2,5% της συνολικής υπολογιστικής ισχύος EuroHPC για ένα έτος. Προσοχή όμως: η ανακοίνωση δεν δίνει χρονοδιάγραμμα παράδοσης, κόστος εκπαίδευσης, μετρήσιμο ορισμό του «frontier», ούτε λεπτομέρειες για τη σύνθεση της κοινοπραξίας πέραν της Domyn — η πλήρης σύνθεση παραμένει αδημοσίευτη, άρα δεν πρέπει να παρατεθεί σε επίσημα κείμενά μας ως δεδομένη. *Σημεία εισόδου για ελληνικούς φορείς και γλωσσικά δεδομένα:* 1. *Δίαυλος EuroHPC/ΕΔΥΤΕ:* Εφόσον το έργο τρέχει σε υποδομές EuroHPC, η ΕΔΥΤΕ (μέλος του EuroHPC JU και φορέας του ελληνικού υπερυπολογιστή) είναι ο θεσμικός δίαυλος για ελληνική παρουσία στην τεχνική διακυβέρνηση — προτείνεται συνεννόηση σε επίπεδο ΕΕΛΛΑΚ–ΕΔΥΤΕ (υπάρχουσα σχέση μέσω IMPACTS/GR digiGOV-innoHUB). 2. *Ελληνικά γλωσσικά δεδομένα:* Το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί: η κάλυψη και των 24 γλωσσών είναι κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού, αλλά τα ελληνικά είναι γλώσσα με σχετικά περιορισμένους ανοιχτούς πόρους ποιότητας. Το GlossAPI και ανοιχτά ελληνικά σώματα κειμένων (ανοιχτά δεδομένα δημοσίου, ΦΕΚ, κοινοβουλευτικά πρακτικά) μπορούν να προσφερθούν ως επιμελημένα datasets με ανοιχτές άδειες — η ΕΕΛΛΑΚ μπορεί να συντονίσει «Greek open corpus» πρωτοβουλία. 3. *Αξιολόγηση/benchmarks:* Δημιουργία ανοιχτού ελληνόγλωσσου benchmark αξιολόγησης — χαμηλού κόστους, υψηλής ορατότητας συνεισφορά που εξασφαλίζει ότι η ελληνική δεν θα είναι «δεύτερης ταχύτητας» στο μοντέλο. 4. *Θεσμική εποπτεία ανοιχτότητας:* Παρακολούθηση της άδειας διάθεσης — η δέσμευση είναι για ανοιχτή διαθεσιμότητα με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από κατεξοχήν αμερικανικούς παρόχους· η ΕΕΛΛΑΚ, με αναφορά στην αιτιολογική σκέψη 102 του AI Act (βάρη, αρχιτεκτονική, πληροφορίες χρήσης δημόσια), μπορεί να ασκήσει δημόσιο έλεγχο ώστε το «open» να πληροί τον ορισμό OSI/Open Source AI Definition. 5. *Κανάλι δημόσιας υιοθέτησης:* Σύνδεση με τη συζήτηση για τον ψηφιακό βοηθό gov.gr — ένα ευρωπαϊκό ανοιχτό μοντέλο είναι το φυσικό μελλοντικό υπόστρωμα έναντι κλειστών λύσεων τρίτων (βλ. ElevenLabs), επιχείρημα ψηφιακής κυριαρχίας που αξίζει να μπει από τώρα στα κείμενά μας. ------------------------------ 5. Συνεισφορά ΕΕΛΛΑΚ στο Pleiades και στο Masterplan Χάλκης *Το πλαίσιο:* Το Pleiades αυτοπροσδιορίζεται ως το κορυφαίο οικοσύστημα καινοτομίας της Ελλάδας, που φέρνει μαζί επιχειρήσεις, πόλεις, πανεπιστήμια και επενδυτές, με πρόσβαση σε CityLabs και πιλοτικά έργα σε πόλεις για επικύρωση λύσεων με πραγματικούς χρήστες και δεδομένα, καθώς και σε Working Groups. Στις 2.7.2026 ανακοινώθηκε ότι αναλαμβάνει, με τον Δήμο Χάλκης, δεκαετές στρατηγικό masterplan βιώσιμης ανάπτυξης στο πλαίσιο του προγράμματος GR-eco Islands (ΕΣΠΑ 2021–2027), με άξονες που περιλαμβάνουν βελτίωση πρόσβασης σε υπηρεσίες μέσω αποφάσεων βασισμένων σε δεδομένα (υγεία, εκπαίδευση, ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες) και ανάπτυξη του Chalki.Lab ως πλατφόρμας καινοτομίας πραγματικών συνθηκών, αξιοποιώντας υφιστάμενες υποδομές όπως φωτοβολταϊκό 1 MW, στόλο 15+ ηλεκτρικών οχημάτων και 7 σταθμούς φόρτισης. *Πέντε συγκεκριμένες γραμμές συνεισφοράς:* 1. *«Ανοιχτό στρώμα» στο masterplan εξαρχής:* Πρόταση ρήτρας ότι λογισμικό και δεδομένα που θα παραχθούν με δημόσια χρηματοδότηση (ΕΣΠΑ) στο πλαίσιο του masterplan διατίθενται με ανοιχτές άδειες (EUPL για κώδικα, CC/ΕΛ-ανοιχτά δεδομένα για datasets), με publiccode.yml και δημοσίευση σε δημόσιο αποθετήριο. Αυτό δεν είναι ιδεολογικό αίτημα αλλά *ο μηχανισμός του ίδιου του στόχου τους*: το άρθρο δηλώνει ότι στόχος είναι η διάχυση της γνώσης και του αντίκτυπου σε γειτονικές νησιωτικές κοινότητες — χωρίς ανοιχτές άδειες, η «διάχυση» σκοντάφτει σε vendor lock-in ανά νησί. 2. *Smart-island open stack:* Τεχνική συμβουλευτική για ανοιχτά πρότυπα και ανοιχτές πλατφόρμες IoT/ενεργειακών δεδομένων (π.χ. ανοιχτό dashboard κατανάλωσης/παραγωγής του 1 MW φωτοβολταϊκού, ανοιχτά δεδομένα κινητικότητας), ώστε η Χάλκη να γίνει το πρώτο ελληνικό νησί με πλήρως ανοιχτή ψηφιακή υποδομή — αναπαραγώγιμη στο πλαίσιο GR-eco Islands. 3. *Προδιαγραφές προμηθειών:* Συμμετοχή στη διαμόρφωση τεχνικών προδιαγραφών των διαγωνισμών του masterplan (αποφυγή περιοριστικών όρων αδειοδότησης, διαλειτουργικότητα κατά Κανονισμό 2024/903) — ο ρόλος που ασκούμε ήδη σε εθνικό επίπεδο, εφαρμοσμένος τοπικά. 4. *Chalki.Lab ως testbed ανοιχτών τεχνολογιών:* Σύνδεση με τον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Ανοιχτών Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση (τα 93 φετινά έργα διατίθενται ήδη με ελεύθερες άδειες) και με GSoC — πιλοτική εφαρμογή μαθητικών/φοιτητικών ανοιχτών λύσεων σε πραγματικές νησιωτικές συνθήκες, με το σχολείο της Χάλκης ως κόμβο. 5. *Θεσμική μορφή:* Ένταξη της ΕΕΛΛΑΚ ως associate member ή υπογραφή MoU με ρητό αντικείμενο «ανοιχτές τεχνολογίες και ανοιχτά δεδομένα στο masterplan Χάλκης», και συμμετοχή στα Working Groups του οικοσυστήματος. Σημειώνεται ότι στα μέλη του Pleiades περιλαμβάνονται ήδη ερευνητικοί φορείς και δήμοι με τους οποίους υπάρχουν κοινά σημεία επαφής. ------------------------------ 6. Συνεισφορά στο CSC-EDIC μέσω της ομάδας εργασίας privacy.ellak.gr *Γιατί είναι στρατηγική ευκαιρία πρώτης τάξης:* Το Cybersecurity Skills Coalition EDIC (CSC-EDIC) ανακοινώθηκε στις 30 Ιουνίου 2026 από την Henna Virkkunen, θα έχει έδρα την Αθήνα, με ιδρυτικά μέλη την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αυστρία, την Κροατία και τη Σλοβενία (Τσεχία και Πολωνία ως παρατηρητές), και έχει ήδη λάβει επιχορήγηση 3,1 εκατ. ευρώ από το Digital Europe Programme για τη λειτουργία του. Η έδρα στην Αθήνα και ο ελληνικός ιδρυτικός ρόλος σημαίνουν ότι το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης θα είναι κεντρικός παίκτης στη διακυβέρνησή του — δηλαδή οι υφιστάμενοι δίαυλοί μας (Στάσης, Δαλάκας) είναι απευθείας αξιοποιήσιμοι, και η εμπειρία μας από το IMPACTS EDIC μάς δίνει τεχνογνωσία στο ίδιο θεσμικό εργαλείο. *Πεδία συνεισφοράς μέσω privacy.ellak.gr <http://privacy.ellak.gr>:* 1. *Ανοιχτό εκπαιδευτικό περιεχόμενο:* Το CSC-EDIC θα αναπτύσσει και θα παραδίδει προσαρμοσμένα προγράμματα κατάρτισης κυβερνοασφάλειας, θα μετρά τα κενά δεξιοτήτων και θα λειτουργεί ως γραμματεία του Industry-Academia Network. Η ΕΕΛΛΑΚ μπορεί να προσφέρει (και να διεκδικήσει ως αρχή) ότι το εκπαιδευτικό υλικό της Ακαδημίας θα διατίθεται με ανοιχτές άδειες (CC BY/BY-SA) — «Public Money, Public Training Material». Η υποδομή Moodle της ΕΕΛΛΑΚ (ma.ellak.gr) και η σειρά webinars είναι έτοιμο κανάλι παράδοσης ελληνόγλωσσου περιεχομένου. 2. *Ελληνική τοπικοποίηση ECSF:* Η Ακαδημία έχει επεκτείνει την υιοθέτηση του European Cybersecurity Skills Framework της ENISA στη βιομηχανία — η ομάδα privacy.ellak.gr μπορεί να αναλάβει ανοιχτή ελληνική απόδοση/προσαρμογή του ECSF και των προφίλ ρόλων. 3. *Micro-credentials σε ανοιχτά πρότυπα:* Το EDIC θα υποστηρίξει πανευρωπαϊκό σχήμα πιστοποίησης δεξιοτήτων κυβερνοασφάλειας και θα σχεδιάσει διαδρομές καριέρας και micro-credentials — παρέμβασή μας ώστε τα credentials να βασίζονται σε ανοιχτά πρότυπα (Open Badges/ELM) και όχι σε κλειστές ιδιοταγείς πλατφόρμες πιστοποίησης. 4. *Θεματική γέφυρα CRA:* Ο οδηγός του σκέλους 3 (συμμόρφωση άρθρου 14 για ΕΛ/ΛΑΚ και μικρές εταιρείες) είναι έτοιμο, επίκαιρο και μοναδικό στην ελληνική αγορά εκπαιδευτικό αντικείμενο — μπορεί να προσφερθεί ως πρώτη απτή συνεισφορά/pledge της ΕΕΛΛΑΚ, αφού το EDIC θα εμπλέκει εταίρους μέσω δεσμεύσεων (pledges) κατάρτισης. 5. *Τομέας υγείας:* Το EDIC, με την ENISA, θα ενισχύσει την κυβερνοανθεκτικότητα σε κρίσιμους τομείς, ιδίως στην υγεία — πεδίο όπου η ομάδα privacy.ellak.gr έχει συσσωρευμένο υλικό (GDPR, ασφάλεια δεδομένων υγείας) άμεσα μετατρέψιμο σε εκπαιδευτικές ενότητες. *Προτεινόμενο πρώτο βήμα:* Επιστολή του Γενικού Διευθυντή προς την Ειδική Γραμματεία/το Υπουργείο (ως ελληνικό ιδρυτικό μέλος) με προσφορά συγκεκριμένου pledge: ελληνόγλωσσος ανοιχτός κύκλος κατάρτισης «CRA-ready ΕΛ/ΛΑΚ» + τοπικοποίηση ECSF, με ρητό αίτημα ανοιχτής αδειοδότησης των παραδοτέων της Ακαδημίας. ... -- Θεόδωρος Καρούνος <https://www.karounos.gr/blog/>, PGP KEY <https://www.karounos.gr/blog/theodoros-g-karounos-public-pgp-key> <https://www.karounos.gr/blog/theodoros-g-karounos-public-pgp-key> ______________________________________________________________ https://mathe.ellak.gr/ - https://ellak.gr/wiki/ - https://gfoss.eu/ - https://ellak.gr/ <https://ellak.gr/wiki/>
---- Λαμβάνετε αυτό το μήνυμα απο την λίστα: Γενική Συνέλευση ΕΕΛ/ΛΑΚ, https://lists.ellak.gr/geniki-syneleysi-ellak/listinfo.html Μπορείτε να απεγγραφείτε από τη λίστα στέλνοντας κενό μήνυμα ηλ. ταχυδρομείου στη διεύθυνση <geniki-syneleysi-ellak+unsubscribe [ at ] ellak [ dot ] gr>.